Европскиот комесар за одбрана Андријус Кубилијус изјави дека проширувањето на Европската Унија е процес што овозможува економски и социјален развој, просперитет, но во исто време значи и стабилност за земјите што стануваат членки на Унијата.
Во интервју за „European News Rum“ (ENR), тој ја наведе својата земја Литванија како пример, која во 2000 година, кога ги започна преговорите за членство, имаше БДП по глава на жител од 35 проценти од просекот на ЕУ, а дека сега тој просек е 90 проценти.
„Успеавме да го постигнеме ова благодарение на членството во ЕУ, членството во единствениот пазар и така натаму. На пример, пред неколку години, се сеќавам кога ги гледав украинските бројки, можеби на почетокот на војната, БДП по глава на жител во однос на паритетот на куповната моќ (ПКМ) беше апсолутно ист, 35 проценти, а тоа значи дека ако дојде мир и Украина има можност да продолжи со интеграцијата, тогаш постои голема можност тие да го видат истиот пат. Истото важи и за Западен Балкан. Тоа е мојата поента“, рече тој.
Тој додаде дека проширувањето е од витално значење за земјите-членки на Европската Унија и дека има чувство дека проширувањето се гледа како еден вид хуманитарна помош.
„Кога зборуваме за развојот на европската одбрана, од витален интерес е за нас да имаме толку развиени одбранбени капацитети како, на пример, украинскиот, заедно со нас. Затоа, мислам дека во Европа треба да почнеме да го разбираме ова и малку да го промениме начинот на размислување за тоа како го гледаме проширувањето. Ова не е наш подарок за нашите соседи, туку е корисно за сите нас“, рече тој.
На прашањето од Танјуг што е со улогата на Западен Балкан во европската одбрана или безбедност, Кубилијус вели дека не е толку запознаен, но дека сите земји можат да имаат добра индустрија.
„И повторно зборувам за стабилноста, што е навистина многу потребно, и за Западен Балкан, регионот кој се соочи со сите крвави нестабилности, ако можам да го наречам тоа што се случи во деведесеттите години од минатиот век, така што таа стабилност е многу неопходна, а еден од начините за создавање на таа стабилност е преку проширување“, рече Кубилијус.
Зборувајќи за зголемувањето на цените на енергијата, Кубилијус рече дека Европа можеби не е толку зависна од снабдувањето од земјите од Персискиот Залив, но дека цените влијаат на сите, насекаде. Како што вели тој, неговите одговорности се повеќе поврзани со производството на одбранбената индустрија и последиците од војната.
„Колку ова може да влијае на снабдувањето со одбранбено оружје во Европа и Украина, бидејќи досега Европа купи околу 40 проценти од оружјето од Соединетите Американски Држави. Се што знаеме е колку важни биле некои специфични системи на оружје, како што се системот „Патриот“ и ракетите „Патриот“, испорачани во Украина преку програмата PUR. А сега, како што разбираме од информациите и од неформалните разговори со американската страна, тие прилично ги испразниле своите залихи. И некој вели дека ќе бидат потребни неколку години, три или четири години за американската одбранбена индустрија да произведе она што е потребно за да ги надополни залихите. Затоа мора да сфатиме дека навистина ќе мора да се концентрираме многу повеќе на сопственото производство и на сопствените напори“, рече Кубилијус.
Коментирајќи ја идејата за создавање контингент од 100.000 европски војници, тој рече дека секогаш мора да имаме предвид три главни столба – материјал, што се однесува на тоа што произведуваме, како набавуваме и како финансираме, институционален – како управуваме во Европа, особено имајќи ги предвид, од една страна, се разбира, руските закани, сега дополнително Блискиот Исток и војната во Иран и прашањето за одбранбената стратегија.
„Америка многу јасно прогласи стратегија, национална одбранбена стратегија. Дека ќе почнат да се свртуваат сè повеќе кон Индо-Пацификот и Западната хемисфера. Тие бараат од нас да ја преземеме примарна одговорност за европската одбрана, конвенционалната одбрана. Тие ќе останат во секундарна улога. И сето ова навистина води до големи прашања за тоа како ќе ја изградиме целата таа архитектура. Можеби треба да ја разгледаме можноста да имаме подобри пакети информации достапни за владите, за институциите, за да бидат подготвени да бидат оперативни во таков настан“, рече тој.
На прашањето дали ЕУ се подготвува за евентуално сценарио за напуштање на НАТО од страна на САД, тој вели дека тоа не е во негова надлежност, но дека ЕУ имала доволно време да се прилагоди на тоа како се одвиваат трансатлантските односи.
„Американците ги намалуваат дел од своите ресурси, а ние сè уште не сме во можност да ја пополниме празнината, па тоа би бил мој јасен приоритет“, рече Кубилијус. Зборувајќи за Украина, тој рече дека сите во ЕУ сакаат мир во таа земја, но дека тоа бара и сила.
Текстот Кубилијус: Проширувањето на ЕУ не е помош, туку заедничка добивка и стабилност е превземен од МАКФАКС.
