Ненад Шапоња и Никола Јованоски се први добитници на наградата „Столб на зборот“ на Меѓународниот книжевен фестивал „Република на зборот“. Фестивалот ќе се одржи од 31 јули до 2 август оваа година во Крушево и Демир Хисар.
Писателите Ненад Шапоња од Нови Сад (Република Србија) и Никола Јованоски од Крушево (Република Македонија) се наградуваат за нивниот досегашен книжевен ангажман и поетски опус.
Наградата Столб на зборот се состои во плакета и заедничка книга (избор) на македонски јазик.
Ненад Шапоња (1964, Нови Сад) е поет, есеист и книжевен критичар, чии стихови се препознатливи во современата српска поезија по стилската префинетост, херметичноста и острите метафизички увиди. Во областа на книжевната критика ја промовира постмодерната поетика и идеосинкретичкиот интерпретативен пристап кон книжевните дела, кој подразбира живеење во книжевноста.
Десетина години бил критичар на весникот „Политика“, а во 2002 година ја основал издавачката куќа Агора, денес еден од најистакнатите српски издавачи, со единствено место во оваа област, благодарение на широките интереси и квалитетниот избор.
Книги поезија: „Ѓоконда“ (1990), „Одрази на измамата“ (1993), „Очевидност“ (1996), „Море“ (1998), „Четири поеми“ (2000, 2001), „Слатка смрт“ (2012), „Постои ли допирот на твојата душа?“ (2014), „Изгледам, значи не сум“ (2017), „Слегувам во тишината на тегот на фрлената коцка“ (2019), „Психологија на гравитацијата“ (2023, 2024), „Среќна вода“ (2024), „Близнак на времето“ (2025) и „Слободно око“ (2026).
Книги есеи и критики: „Бедекер на сомнежот“ (1997), „Автобиографија на читањето“ (1999), „Искуство на пишувањето“ (2001, 2002).
Книга патописи: „А Брисел може лесно да се изоди“ (2018, 2019, 2022, 2025).
Поезијата на Ненад Шапоња е преведувана на англиски, шпански, француски, италијански, романски, унгарски, македонски, бугарски, словенечки, руски, русински, полски, словачки, албански и азербејџански јазик.
Преведени книги: „Постои ли допирот на твојата душа?“ – на македонски; „Слатка смрт“ – на романски, шпански и словачки; „Изгледам, значи не сум“ – на словачки, шпански, англиски, азербејџански и малајалам; „А Брисел може лесно да се изоди“ – на англиски, македонски и арапски јазик; „Психологија на гравитацијата“ – на полски, англиски, македонски, бугарски и словачки; „Среќна вода“ – на англиски и италијански јазик.
Составил и неколку антологиски избори: „Антологија на современиот новосадски расказ“ (2000), „Антологија на стариот новосадски расказ“ (2003), „Просветина книга на криминалистички раскази“ (2003), Павле Угринов (во едицијата „Десет века српска книжевност“, 2013), „Нова приказна на Нови Сад“ (2018), „Тхе Нењ Сторѕ оф Нови Сад“ (2022).
Неговите книги се наградени со најзначајните српски поетски признанија: „Бранкова награда“ за книгата „Ѓоконда“, „Просветина награда“ за книгата „Бедекер на сомнежот“, наградата „Мирослав Мика Антиќ“ за книгата „Изгледам, значи не сум“, наградата „Мома Димиќ“ за книгата „А Брисел може лесно да се изоди“. Добитник е и на наградата „Милан Богдановиќ“ за книжевна критика.
Книгата „Психологија на гравитацијата“ ги добила книжевните награди „Лаза Костиќ“, „Теодор Павловиќ“, „Стеван Пешиќ“ и „Кочиќево перо“, книгата „Среќна вода“ (2024) наградите „Душан Васиљев“ и „Ѓура Јакшиќ“, а добитник е и на наградата „Ленкин прстен“ за најубава љубовна песна во 2024 година, објавена во таа книга. Книгата „Близнак на времето“ (2025) ја понесе „Змаевата награда“, како и наградата „Меша Селимовиќ“ за најдобра книга во 2025 година.
Добитник е на Годишната награда на градот Зрењанин (2011), Ноемвриската повелба на градот Нови Сад (2023), меѓународната награда „Гоцева мисла“ (Скопје, 2023), наградата „Димитрије Давидовиќ“ (2025) за животно дело, а одликуван е и со Орденот „Караѓорѓева ѕвезда“ (2025) за придонес во книжевноста и културата.
Никола Јованоски е роден на 15 ноември 1962 година во Крушево. Тој е современ македонски поет и член на Друштво на писателите на Македонија од 2000 година. Во текот на своето долгогодишно творештво се афирмира како автор со препознатлив поетски израз, посветен на темите на родниот крај, човековата внатрешност, традицијата и духовните вредности.
Своето книжевно присуство го започнува со поетската книга „Уште нешто“ (1986), по што следуваат „Варница“ (1988) и „Забел“ (1998), дела со кои постепено го гради својот автентичен поетски свет. Во новиот милениум ги објавува поетските книги „Прошталник“ (2001), „Гостинаска одаја“ (2004) и „Избор“ (2006), а потоа и „Гозба во гостинската одаја“ (2008), „Ѕвекот на ѕевгарите“ (2011) и „Клокотница“ (2015). Во 2024 година ја објавува и поетската книга „Кревки мисли“. Покрај поезијата, Јованоски се јавува и како романсиер со романот „Во пазувите на коријата“ (2017).
Покрај авторската дејност, Јованоски е активно присутен и како приредувач, преведувач и истражувач на културното и историското наследство на Крушево и Крушевската Република. Особено внимание посветува на делото на Никола Киров Мајски, приредувајќи и преведувајќи значајни изданија како „Крушево и Крушевската Република“ и „Епопејата на Крушево“, работени според ракописите на Мајски. Воедно е приредувач и на „Албум на илинденците од Крушево и крушевско“, како и автор на монографските изданија „Крушево за Васил Иљоски“ и „Крушевчанецот Васил Иљоски“, посветени на Васил Иљоски. Неговиот интерес за роднокрајната книжевна традиција се согледува и преку антологијата „Поетски изблици од Крушевската корија“, со која дава придонес во афирмацијата на крушевското поетско творештво.
Со својата повеќедецениска книжевна и културна дејност, Никола Јованоски претставува значајно име во современата македонска литература и културна меморија.
Текстот Ненад Шапоња и Никола Јованоски први добитници на наградата „Столб на зборот“ е превземен од МАКФАКС.
