Принцот Хари во ново предавање за платформата „Мастерклас“ (MasterClass) проговори за тешкиот период низ кој поминал откако со Меган Маркл и нивниот син Арчи се преселил во Канада. Војводата од Сасекс (42) откри дека кон крајот на 2019 година, само неколку дена по пристигнувањето, доживеал нешто што го опишува како „нагло опаѓање на адреналинот“, по години поминати под голем стрес.
„Кога пристигнав во Канада и конечно се оддалечив од таа стресна средина, во која моето тело веројатно постојано било преплавено со адреналин, по само два или три дена доживеав нагол пад. Никогаш претходно не сум почувствувал нешто слично“, раскажа Хари.
„Како толку многу да се навикнав на стресот што адреналинот ми беше неопходен за воопшто да можам да функционирам. Одеднаш не можев да ги извршувам ниту најобичните домашни обврски. Всушност, околу две недели паднав во депресија и се чувствував како без адреналин да не можам да правам ништо“, додаде тој.
За загубата на мајка му и годините на потиснување на чувствата
Хари и Меган, кои го добија синот Арчи во мај 2019 година, крајот на истата година го поминаа во Канада. Во јануари 2020 година објавија дека се повлекуваат од должностите како активни членови на британското кралско семејство. Хари објасни дека сакале накратко да се оддалечат од сè, да најдат малку мир и да размислат за својата иднина.
За своите искуства зборуваше во рамките на програмата „Redefining Grief: Building Resilience Through Loss“ („Ново разбирање на тагата: Градење отпорност преку загубата“). Во разговорот му се придружи невронаучничката д-р Мери-Френсис О’Конор, со која разговараше за тоа како тагата влијае врз мозокот и телото.
Хари се потсети и на загубата на мајка му, принцезата Дијана, која загина во сообраќајна несреќа во 1997 година, кога тој имал само 12 години.
Според пишувањето на „Пипл“ (People), платформата „Мастерклас“ го контактирала Хари минатата година со предлог да учествува во предавање посветено на тагувањето. Програмата била снимена на почетокот на ова лето во Калифорнија, но не во неговиот дом во Монтесито.
Војската му помогнала да побегне од болните спомени
Хари откри дека со години по смртта на мајка му тешко се справувал со чувствата и долго време ја потиснувал тагата.
„Ако некој во текот на тие 15 или 20 години ме прашаше дали сум добро, секогаш ќе одговорев: ‘Добро сум’. Всушност, речиси ништо не чувствував. Бев целосно емоционално отрпнат. А без воопшто да бидам свесен за тоа, адреналинот цело време ме туркаше напред. Тој беше мојата движечка сила“, објасни тој.
Токму таа потреба за постојана активност, како што вели, го поттикнала да ѝ се приклучи на војската.
„Поради тоа, на 20 години отидов во војска. Тоа беше совршен начин да си ги одвлечам мислите. Немав време да размислувам за ништо друго освен за задачата што беше пред мене“, рече Хари.
Но, по враќањето од втората мисија во Авганистан во 2013 година, почнал да сфаќа дека воените искуства повторно ги разбудиле траумите што со години ги потиснувал.
„Она што го видов и доживеав активираше некои стари трауми што ги носев во себе“, се присети тој.
Со текот на времето почнале да се појавуваат и физички симптоми.
„Почнав да сфаќам колку всушност сум исцрпен. Дојде до тоа дури и самото закопчување на кошулата околу вратот да ми предизвикува чувство на задушување. Имав напади на паника во автомобилот додека се возев на работа. Тогаш сфатив дека се случува нешто посериозно и дека морам да откријам што стои зад сето тоа“, раскажа Хари.
Како долготрајниот стрес влијае врз телото
Д-р О’Конор во текот на разговорот објасни како долготрајната изложеност на стрес може да влијае врз организмот. За да го прикаже тоа поедноставно, го спореди нервниот систем со автомобил, а дејството на хормонот на стресот, кортизолот, со системот што му овозможува на автомобилот да забрзува.
„Проблемот е што не можете постојано да ја држите ногата на гасот. Тоа едноставно не е одржливо. Долготрајниот стрес може да го наруши начинот на кој телото го регулира кортизолот, а последиците можат да бидат исцрпеност, тешкотии со концентрацијата и чувство на замор уште од моментот кога ќе се разбудите“, објасни таа.
Хари веднаш се препознал во тој опис.
„Тоа чувство на магла во главата ми е многу познато“, рече тој.
Со години верувал дека мајка му ќе се врати
Во текот на разговорот Хари се потсети и на тоа колку му било тешко да ја прифати смртта на мајка му. Откри дека со години по нејзината смрт дел од него верувал дека Дијана всушност е жива и дека еден ден ќе се врати.
„Верував дека сето тоа го испланирала за да побегне од сè што ѝ го уништуваше животот. Мислев дека еден ден ќе се врати маскирана и ќе нè одведе мене и брат ми“, призна тој.
Д-р О’Конор објасни дека ваквите мисли не се невообичаени кај луѓето што изгубиле некој близок. Имено, нашиот мозок долго го задржува чувството на поврзаност со саканата личност, дури и по нејзината смрт.
„Кога со некого ќе создадеме длабока поврзаност, без разлика дали станува збор за партнер или дете, нашиот мозок го доживува тој однос како нешто трајно. Како во себе да носиме порака: ‘Секогаш ќе бидам тука за тебе и ти секогаш ќе бидеш тука за мене’“, објасни таа.
Поради тоа, продолжи таа, на мозокот може да му биде тешко да прифати дека таа личност повеќе ја нема.
„И понатаму имаме чувство дека е некаде таму, дека можеби само се изгубила и дека треба да ја пронајдеме. Ни недостига затоа што дел од нас сè уште очекува дека ќе се појави на вратата. Тоа не значи дека нешто не е во ред со вас. Така функционира делот од нашиот мозок што ни овозможува да создаваме и одржуваме блиски односи“, рече таа.
Чувствувал вина затоа што бил среќен без мајка му
Хари призна дека долго време се борел и со чувство на вина секогаш кога ќе почувствувал среќа. Имал впечаток дека со тоа на некој начин ја предава мајка си.
„Долго време бев емоционално отрпнат, во голема мера затоа што чувствував вина при самата помисла дека можам да бидам среќен без неа. Како со тоа да ја предавам. Мислев дека морам да бидам тажен и да ги потиснувам чувствата за да ѝ покажам колку ми недостига“, раскажа тој.
Со текот на времето, сепак, успеал да го промени начинот на размислување.
„Сфатив дека таа само сакала да бидам среќен. Тоа сознание целосно ми го промени погледот на животот. Ме ослободи и ми помогна на сè да гледам од поинаква перспектива“, рече Хари.
Денес ја продолжува хуманитарната работа на мајка му
Хари денес смета дека хуманитарната работа му овозможува да го продолжи она на што неговата мајка посветила голем дел од животот.
„Се надевам дека мајка ми би била горда на сè што правам и на она на што ги посветувам своето време и енергија. Додека се обидував да го зачувам нејзиното наследство и да го продолжам она што го започна, не ни сфаќав колку работата со која денес се занимавам всушност е слична на нејзината“, рече тој.
На крајот истакна дека загубата на сакана личност не значи дека таа престанува да биде дел од нашиот живот.
„Кога ќе изгубите некого, со текот на времето сфаќате дека таа личност на некој начин ја носите со себе низ целиот живот. Дел од мајка ми секогаш е со мене и токму тоа ми дава сила и енергија за сè што правам“, заклучи Хари.
