Советот на ЕУ даде конечно одобрение за најголемата реформа на европскиот царински систем во последните децении. Промените особено ќе влијаат на милијардите мали пратки што граѓаните ги нарачуваат преку интернет од земји надвор од Европската Унија.
Најважната вест за купувачите е дека онлајн платформите што продаваат стока во ЕУ ќе се третираат како увозници. Тие ќе бидат одговорни за царинските формалности, плаќањето давачки и проверката дали стоката ги исполнува европските безбедносни стандарди, наместо дел од овие обврски да ги префрлаат на крајниот клиент.
Дополнително, најдоцна до 1 ноември ќе биде воведена нова единствена такса за ракување со мали пратки. Нејзината висина сè уште не е утврдена од Европската комисија.
За кого важат новите правила?
Правилата важат за стоки што граѓаните на ЕУ ги нарачуваат преку интернет од продавачи надвор од Унијата. Тие не се насочени кон одредена земја или компанија, но во пракса особено ќе влијаат на платформи како што се Temu, Shein и AliExpress, бидејќи повеќе од 90 проценти од е-трговските пратки што влегуваат во ЕУ доаѓаат од Кина.
Според новите правила, платформите ќе имаат статус на увозници. Ова значи дека тие ќе мора да обезбедат правилно царинење на стоката, плаќање на пропишаните давачки и усогласеност со европските стандарди. Како по правило, купувачот не треба да се справува со царински формалности подоцна откако пакетот веќе ќе пристигне. Сепак, платформите можат да ги вклучат своите дополнителни трошоци во цената на производот или испораката.
Доаѓа нова такса
ЕУ ќе воведе посебна такса за обработка на мали пратки од е-трговија најдоцна до 1 ноември. Нејзината висина сè уште не е позната. Таксата е наменета да ги покрие зголемените трошоци за контрола на огромниот број евтини пакети што влегуваат во Унијата секој ден. Само во 2025 година, европските царински служби обработиле околу шест милијарди пакети од онлајн трговијата.
Новата такса е одвоена од царината и претставува трошок за обработка на пратката. ДДВ нема да се наплаќа на неа. Реформата, исто така, носи построги казни за онлајн трговците на мало кои не ги исполнуваат царинските обврски или испраќаат стока на европскиот пазар што не ги исполнува пропишаните стандарди.
Во најсериозните случаи, казните можат да достигнат шест проценти од годишната вредност на стоките што компанијата ги увезла во ЕУ претходната година. Компаниите би можеле да ги изгубат царинските привилегии, а планирани се и ограничувања за пристап до онлајн платформи, пренесуваат медиумите.
ЕУ, исто така, сака да ја зајакне контролата врз безбедноста на стоките. Проблемот не е само избегнувањето на царинските давачки, туку и големиот број производи што не ги исполнуваат европските правила за безбедност, декларација или дозволени состојки.
Реформата предвидува формирање нова Царинска администрација на ЕУ со седиште во Лил, Франција. Агенцијата треба да започне со работа во 2027 година.
Ќе се воведе и заеднички европски царински центар за податоци, кој ќе ги консолидира податоците за увозот и извозот. Целта е да им се олесни на царинските служби да идентификуваат ризични пратки и да ги фокусираат контролите на нив.
Користењето на новиот систем ќе стане задолжително за онлајн трговијата на 1 јули 2028 година, а за сите трговци од 1 март 2034 година.
Одделно од ова, ЕУ веќе го укина претходното царинско ослободување за евтини онлајн пратки до 150 евра на 1 јули и воведе привремен метод на наплата на царински давачки.
Оваа мерка важи до јули 2028 година, кога треба да почнат да се применуваат редовни царински стапки според видот на стоката. Новата такса за ракување со пратки, која ќе пристигне до ноември, е дополнителна мерка и не треба да се меша со оваа веќе постоечка царинска давачка.
Се очекува Европскиот парламент да го одобри конечниот текст на реформата во септември, по што ќе следи потпишување и објавување на регулативите, според написите.
Текстот ЕУ ги менува правилата за онлајн пратки, доаѓа нова такса е превземен од МАКФАКС.
