Новиот шеф на НАСА, Џаред Исакман, ја менува насоката на американската вселенска агенција, а на настан во Вашингтон, тој презентираше амбициозна визија што вклучува нови планови за база на Месечината. Иако НАСА долго време планираше да воспостави населба на Месечината каде што астронаутите би можеле да живеат и работат долго време, ова е првпат агенцијата да открие специфичен временски рок и план за таков проект, пишува CNN.

„База на Месечината нема да се случи преку ноќ“, рече Исакман на настанот наречен Ignition. „Ќе инвестираме приближно 20 милијарди долари во текот на следните седум години и ќе ја изградиме преку десетици мисии.“

Не беше веднаш јасно колку од тие 20 милијарди долари што НАСА би можела да ги пренасочи од други проекти и колку ново финансирање би било потребно.

Меѓу другите проекти што ги објави Исакман, кој ја презеде функцијата во декември, е сосема нов ровер на Марс на нуклеарен погон што агенцијата има за цел да го лансира до 2028 година, што е исклучително краток рок за вселенски мисии.

Патот до финансирање и реализација на овие иновации е во голема мера нејасен и не е без пречки, но најавите нудат клучни сознанија за трансформативните планови што Исакман сака да ги искористи за да ги забрза проектите на НАСА.

Напуштање на Месечевата вселенска станица

Откако ја презеде функцијата, Исакман работи на спроведување смели промени, а во вчера го откри својот најсеопфатен напор за да ја пренесе таа претприемачка визија.

„Ако ги фокусираме извонредните ресурси на НАСА на целите на Националната вселенска политика, ги отстраниме непотребните пречки за напредок и го искористиме потенцијалот на индустријата и партнерите, тогаш враќањето на Месечината и изградбата на база ќе изгледа како мал чекор во споредба со она што можеме да го постигнеме во наредните години“, рече тој.

Меѓу многуте најави е одлуката дека НАСА ќе ги паузира плановите за развој на вселенската станица Гејтвеј, која требаше да орбитира околу Месечината во соработка со меѓународни партнери. Наменет како попатна точка за координирање на патувањето на товар и луѓе до површината на Месечината, Гејтвеј ќе биде ставен на чекање, а агенцијата ќе ги пренасочи постојните ресурси кон други патишта, вклучително и изградба на лунарна база.

„Значајни делови од постојната опрема и објекти на Гејтвеј можат директно да се пренаменат за поддршка на краткорочни истражувачки цели, заедно со орбиталните елементи потребни за мисија насочена кон Месечината“, рече Карлос Гарсија-Галан, извршен директор на Програмата за лунарна база на НАСА.

Исакман додаде дека НАСА драматично ќе го зголеми бројот на роботски лендери што носат товар и научни инструменти на Месечината, со цел слетувањата да се случуваат месечно. За споредба, од јануари 2024 година, НАСА и нејзините комерцијални партнери испратија четири лендери со различен степен на успех.

Подобрените роботски мисии ќе работат заедно со мисии со екипаж како дел од програмата Артемида, која има за цел да ги врати астронаутите на Месечината за прв пат по половина век.

Првата мисија со екипаж, Артемида II, е закажана да започне уште на 1 април и ќе лета околу Месечината без слетување. Крајната цел е луѓето повторно да се вратат на Месечината до почетокот на 2028 година, а потоа да се воспостават почести слетувања, со околу две мисии со екипаж годишно.

Во моментов, „Блу Ориџин“ на Џеф Безос и „СпејсИкс“ на Елон Маск се натпреваруваат за развој на лунарните лендери потребни за транспорт на астронаути од „Орион“ до површината на Месечината. Неодамнешните извештаи на НАСА предупредија дека напорите на двете компании заостануваат и ризикуваат одложување на планираното слетување на човекот на Месечината по 2028 година. Зборувајќи пред преполна сала со претставници од индустријата и вселената, Исакман предупреди: „Очекувајте некои непријатни потези“ ако компаниите не ги исполнат своите договорни обврски. Тоа би можело да значи дека Исакман е поподготвен од неговите претходници да откаже проекти кои се покажуваат како поскапи и посложени отколку што првично се сметаше.

Исакман, исто така, планира персоналот на НАСА да соработува поопширно со приватниот сектор. „НАСА нема само да стои настрана и да се надева на најдоброто, туку ќе биде длабоко вклучена во соработката со индустријата, зголемувајќи ги шансите за успешно слетување“, рече тој.

Мисијата на Марс во 2028 година, која Исакман ја нарекува „Вселенски реактор-1 Фридом“ или „SR-1 Фридом“, ќе биде првата што ќе користи технологија на нуклеарен-електричен погон во вселената. Исакман е голем поддржувач на технологијата, која ветува високо ефикасни мотори идеални за мисии во длабоката вселена. Сепак, технологијата доаѓа со тешки предизвици во дизајнот, високи трошоци и ризици поврзани со лансирање нуклеарни системи, вклучително и зрачење.

Текстот „Америка никогаш повторно нема да се откаже од Месечината“: НАСА најави база на Месечината и нуклеарна мисија на Марс е превземен од МАКФАКС.

ПОВРЗАНИ НАПИСИПОВЕЌЕ ОД АВТОРОТ