Полска подготвува барање за отштета од Русија за злосторства извршени за време на советската доминација, потег што следи по претходното барање за исплата на 1,3 милијарди евра од Германија за злосторства од Втората светска војна, пишува „Фајненшл тајмс“.
Бартош Гондек, директорот на институтот на кој премиерот Доналд Туск му довери истражување на руските историски злосторства, рече дека истрагата ќе биде многу посеопфатна од онаа за нацистичките злосторства. Причината, вели тој, е што Полска поминала повеќе од четири децении под советско влијание за време на Студената војна.
Гондек рече дека е „прерано“ да се каже дали отштета од Москва ќе го надмине износот побаран од Берлин во 2022 година.
Неговиот тим од десетина полски историчари и истражувачи се соочува со поголеми пречки отколку во случајот со германското барање, опишувајќи ја истрагата како „долгорочен проект“. Полските историчари немаат пристап до чувствителни руски архиви, а многу релевантни документи биле фалсификувани или уништени за време на советскиот период.
Поднесувањето на барањето би можело дополнително да ги влоши тензиите со Москва, во време кога Варшава го обвинува Владимир Путин за интензивирање на хибридната војна, особено по упадот на руски беспилотни летала во полскиот воздушен простор минатиот септември.
Владата на премиерот Туск, исто така, тврди дека Полска станала најчеста цел на руските кибер напади, а неколку лица се уапсени под сомнение за шпионажа за Русија.
Побарувањето на Полска кон Германија е сè уште нерешено и спорно, дури и на домашната политичка сцена. Германија смета дека прашањето за репарациите е правно затворено по Втората светска војна. Во меѓувреме, десничарската опозициска партија на Полска, Партијата за право и правда (ПиС), тврди дека Туск не направил доволно за да го принуди Берлин да плати.
Проевропската коалиција на Туск беше заменета со ПиС на власт во 2023 година. Аркадиуш Муларчик, член на ПиС во Европскиот парламент кој ја предводеше тужбата против Германија во 2022 година, рече дека неговата партија отсекогаш имала намера да поднесе тужба и против Русија, но подоцна.
Тој го обвини Туск дека сега се обидува да ги искористи жалбите против Москва за да го одвлече вниманието од „ќорсокакот“ во преговорите со Берлин.
„Поставувањето на прашањето за руските репарации е всушност обид да се избегне клучна тема, која е сè уште нерешена одговорност на Германија. Со оглед на тоа што Туск веќе ги присвои успесите на ПиС како свои, не би било изненадувачки ако цинично се обиде да создаде политички капитал каде и да може“, изјави Муларчик за FT.
Текстот Полска подготвува барање за отштета од Русија за злосторства извршени за време на советската доминација е превземен од МАКФАКС.
