Истражителите во Швајцарија се обидуваат да утврдат како и зошто пожарот што избувна за време на новогодишната ноќ во барот „Ле Констелејшн“ во скијачкиот центар Кран-Монтана се проширил со толкава брзина и сила, при што загинаа најмалку 40 лица, а над сто беа повредени, многумина со тешки изгореници и интоксикација од чад. Иако првичните информации укажуваат дека огнот бил предизвикан од прскалки прикачени на шишиња шампањ, клучното прашање останува како е можно за неколку секунди целиот простор да се претвори во огнена замка без реална можност за спас.
Според швајцарските власти, пожарот започнал во подрумскиот дел од објектот, кога прскалките што ги држеле келнери и гости биле премногу блиску до таванот. Фотографии и видеоснимки, направени непосредно по полноќ, покажуваат пламен кој се шири по таванот додека музиката сè уште свири, а дел од присутните во прв момент не сфаќаат дека се наоѓаат во животна опасност. Експертите за противпожарна безбедност укажуваат дека материјалот на таванот најверојатно бил полиуретанска акустична пена, која, доколку не е соодветно заштитена, е исклучително запалива и при горење ослободува густ и отровен чад.
Токму комбинацијата од запалив тавански материјал и отворен пламен довела до појава на таканаречен „флешовер“ – момент кога наталожените врели гасови под таванот достигнуваат критична температура и за миг го зафаќаат целиот простор. Во такви услови, како што објаснуваат експертите, шансите за преживување се речиси непостоечки, бидејќи температурата нагло се зголемува, видливоста исчезнува, а чадот предизвикува губење на свеста за многу кратко време.
Дополнителен фактор што придонел за високиот број жртви биле излезните патишта. Иако објектот формално имал повеќе излези, сведоштвата и видеоснимките укажуваат дека најголемиот дел од луѓето се обиделе да избегаат преку главното скалило од подрумот, кое било тесно и стрмно. Во паниката, тоа скалило брзо се претворило во опасно тесно грло, каде луѓето паѓале, се судирале и биле прегазувани. Истражителите сè уште не можат со сигурност да потврдат дали излезите за итни случаи во моментот на пожарот биле отворени и проодни.
Се разгледува и фактот дека користењето прскалки на шишиња шампањ не бил изолиран инцидент, туку практика која, според достапните снимки, се применувала и во претходни години. Иако сопствениците на локалот тврдат дека објектот бил редовно контролиран и усогласен со прописите, истрагата ќе утврди дали безбедносните стандарди биле соодветни за ваков тип на простор и вакви начини на прослава.
Трагедијата во Кран-Монтана повторно го отвори прашањето за безбедноста во ноќните клубови и барови, особено за време на масовни прослави. Комбинацијата од пиротехнички реквизити, запаливи материјали, затворен подрумски простор и ограничени излезни патишта се покажа како смртоносна формула, која за неколку секунди ја претвори новогодишната еуфорија во сцени на паника, задушување и масовна загуба на човечки животи.
Текстот Од новогодишната забава до масовна трагедија во Швајцарија е превземен од МАКФАКС.
