Албанија, Италија, Бугарија, Северна Македонија и Романија во Тирана потпишаа Заедничка декларација за Коридор VIII, со која го утврдуваат како стратешка оска за поврзаност, економски развој и безбедност во регионот, јавува БГНЕС, пренесува Трибуна.
Петте држави ја потврдија својата заложба Коридор 8 да се развие во целосно функционална артерија на трансевропската транспортна мрежа TEN-T, со директно значење за постепената интеграција на Западен Балкан во Европската Унија.
Бугарија на состанокот беше претставена од заменик-министерот за надворешни работи Николај Павлов.
Во декларацијата се нагласува дека коридорот, кој ги поврзува Јадранското и Црното Море, има тројно значење – политичко, економско и безбедносно – и придонесува за европската кохезија и регионалната стабилност.
Документот истакнува дека координираната и навремена реализација на проектот ќе ги надмине долгогодишните недостатоци во поврзаноста во Југоисточна Европа и ќе ја засили видливоста и ефектите од ангажманот на ЕУ за целосна интеграција на регионот во заедничкиот европски простор на сигурност, стабилност и просперитет.
Значаен дел од декларацијата е посветен на безбедноста и воената мобилност. Потписничките ја потврдуваат својата определба Коридор 8 да го развиваат како приоритет во рамки на засилената соработка меѓу ЕУ и НАТО, со директен придонес кон безбедноста на југоисточното и источното крило на Алијансата.
Во тој контекст се потсетува и на Писмото за намери, потпишано на Самитот во Вашингтон во 2024 година, за воспоставување Хармонизиран коридор за воена мобилност долж Паневропскиот коридор 8.
Декларацијата нагласува дека заштитата и унапредувањето на инфраструктурата по должината на коридорот имаат директно значење за спроведувањето на Регионалниот план на НАТО, како и за справување со хибридни закани, дезинформации, нерегуларна миграција и злонамерно надворешно влијание.
Во економскиот дел се посочува дека регионалната економска интеграција, во согласност со четирите слободи на ЕУ, претставува клучен двигател на одржлив раст, конкурентност и економска конвергенција.
Според потписниците, Коридор 8 ќе ги олесни трговските текови, ќе ја подобри логистичката ефикасност и ќе ги зајакне регионалните и европските синџири на снабдување, зголемувајќи ја отпорноста во услови на кризи.
Петте држави се согласуваат дека инвестициите во одржлива, кризно-отпорна и интероперабилна инфраструктура се од суштинско значење за постепената интеграција на регионот во Единствениот пазар на ЕУ. Притоа, се нагласува потребата од мобилизирање средства преку европските инструменти Connecting Europe Facility (CEF), IPA III и Western Balkans Investment Framework (WBIF), како и од меѓународни финансиски институции и јавно-приватни партнерства.
Во текстот на декларацијата министрите за надворешни работи на петте држави остро ја осудуваат руската агресија врз Украина и ја потврдуваат поддршката за меѓународните напори за постигнување трајно и одржливо мирно решение.
На крајот, земјите се договорија петстраната рамка да се институционализира како постојана платформа за политички дијалог и координација, со цел забрзување на реализацијата на Коридор 8 како целосно функционален, одржлив и интегриран елемент на европската поврзаност и безбедност, задржувајќи го како приоритет на национално и европско ниво.
