Астрономите идентификуваа планета направена од стопена лава, што укажува на постоење на сосема нова категорија течни планети, објавува „Гардијан“.
Најновите набљудувања на планетата L98-59d, оддалечена околу 35 светлосни години од Земјата, сугерираат дека таа би можела да биде различна од сè што е видено досега.
Според „Гардијан“, таа е околу 1,6 пати поголема од Земјата и орбитира околу мала црвена ѕвезда оддалечена 35 светлосни години од Земјата. Астрономите првично мислеа дека планетата можеби има длабок океан од течна вода, но најновата анализа сугерира дека таа би можела да биде сосема различна од сè што е видено досега.
„Целата планета е всушност во кашеста, стопена состојба“, рече д-р Харисон Николс, астрофизичар на Универзитетот во Оксфорд. „Таа е како меласа и многу е веројатно дека и јадрото на планетата е стопено“.
Површинските температури би достигнале и до 1.900°C, огромни бранови веројатно би се движеле низ океанот од магма поради плимните сили од соседните планети, а атмосферата би имала силен мирис на скапани јајца поради високите нивоа на водород сулфид. Ваквите услови не се сметаат за погодни за живот.
„Доколку имало вонземјани кои би можеле да живеат во лава, тоа би било неверојатно, но не мислам дека планетата е погодна за живеење“, рече Николс. „Сè уште е фасцинантно да се ужива во нејзината чиста „вонземска“ природа.“
Гардијан нè потсетува дека планетите надвор од нашиот Сончев систем се премногу далеку за да бидат фотографирани или испратени до нив од роботски вселенски летала. До неодамна, астрономите можеа само приближно да ја проценат нивната големина, густина и температура со следење на нивната силуета додека минуваат пред нивната ѕвезда.
Но, вселенскиот телескоп Џејмс Веб е доволно моќен за да ја измери светлината од ѕвезда што минува низ атмосферата на планетата за да открие кои гасови се присутни.
Претходните набљудувања покажаа дека L98-59d имала атмосфера богата со сулфур, што не се вклопувало во претпоставката дека станува збор за карпеста планета или воден свет – двете вообичаени категории во кои нормално би спаѓала планета со оваа големина. Ниту една од овие типови планети не можела да одржи сулфурна атмосфера во текот на речиси петте милијарди години од постоењето на планетата.
Користејќи напредни компјутерски симулации, најновото истражување ја реконструираше историјата на планетата од нејзиното формирање до денес. Резултатите сугерираат дека L98-59d има глобален магматски океан што се протега илјадници километри под површината – и можеби стопено јадро.
„Единствениот начин навистина да се објасни оваа планета е ако има длабок магматски океан во својата внатрешност“, рече Николс. „Овој океан ефикасно ги заробува гасовите и ги штити од процеси што инаку би ги отстраниле.“
Наодите, кои сугерираат дека стопените планети може да бидат доста чести, сугерираат дека астрономите треба да бидат повнимателни при прогласувањето на егзопланетите за потенцијално населливи.
„Некои планети во таканаречената населлива зона можеби воопшто не се населливи – тие може да бидат само овие стопени планети“, рече Николс. „Иако оваа планета веројатно не може да поддржи живот, тоа покажува колку се разновидни световите што постојат надвор од нашиот Сончев систем. Потоа можеме да се запрашаме – какви други видови планети чекаат да бидат откриени?“
Резултатите од истражувањето беа објавени во списанието Nature Astronomy.
